Ode aan de Sprengenberg

  Column

door Jan Wessels uit Rijssen

Het is kwart voor twaalf op zaterdagochtend en ik heb de hele ochtend al genoten. Vandaag was de laatste Brekeld Runners on Tour van 2019. Om 8.15 uur ben ik in de auto gestapt richting de Molenweg in Haarle. Vanaf dat moment begon het grote genieten. Om 9.00 uur waren alle lopers op de parkeerplaats in Haarle. Er waren ongeveer 60 hardlopers van de atletiekvereniging uit Rijssen. Er werden drie groepen gemaakt met verschillende afstanden. Zelf liep ik met de groep van Rick mee, over een afstand van twaalf kilometer. Na de gezamenlijke warming-up werden de groepen gesplitst.

Wat erg opviel was de mooie, paarse, purperkleurige heide. Alleen al voor deze heide zou je naar dit plekje gaan. Heide komt slechts in een beperkt aantal landen voor. Behalve in Nederland en België ook in de kuststrook van West-Europa, Groot-Brittannië en Ierland. Het is een typische vegetatie die zich thuis voelt in streken met een zeeklimaat.

Paars, paarser, paarst
Op 21 juli 1899 werd in Nederland de organisatie Staatsbosbeheer opgericht. Speciaal voor de omzetting van heide in bos. Het bosaanbod werd op deze manier vergroot en de zandverstuiving werd tegengegaan. Aan het einde van de 20ste eeuw bestond nog minder dan een procent van Nederland uit heide. Juist op deze unieke plek mochten wij vanmorgen hardlopen! En geloof me, de heide was paars, paarser, paarst! Zo mooi is de heide de afgelopen jaren niet geweest. Op een bepaald moment was ons pad gewoon op de heide zelf. Er was een paadje van nauwelijks twintig centimeter breed, waar je maar net tussendoor kon. Ik was als het ware één met de natuur. Als je weer een stukje had geklommen (er ware lange stukken vals plat naar boven), werd je beloond met een geweldig, oogstrelend uitzicht.

Palthetoren
De rust van de natuur viel als een deken over me heen. Rick had dus een ontzettend mooie route uitgezet. Onderweg kwamen we ook nog bij de Palthetoren. Dit huis heet officieel de Sprengenberg, maar wordt in de volksmond vaak Palthetoren genoemd. Het huis is gebouwd in de jaren 1898 -1910 in opdracht van A.A.W. Wulfften Palthe. Palthe woonde in Almelo en bezat het land rond de heuvel, waar hij geregeld joeg. In 1898 liet hij een theekoepeltje bouwen, waar hij kon bijkomen van de jacht. Er werd een gebouwtje bijgezet, waardoor er ook mensen konden logeren. In de jaren erna liet hij architect Karel Miller diverse uitbreidingen ontwerpen, zoals de galerij en de toren.

Aanvankelijk was het huis dus bedoeld als jacht- en vakantiehuis, maar later ging de familie Palthe er zelf in wonen. Zijn vrouw had namelijk last van reumatiek en zij had baat bij de droge omgeving. Rond de jaren 1910 tot 1920 had hij zelfs een eigen vliegveldje bij zijn woning. Op dit moment is het huis gedeeld eigendom van Natuurmonumenten en de Stichting Huis Bergh. Na de mooie en ontspannende loop genoten we nog na van een lekker kopje koffie op het terras. Het was een fantastische hardloopochtend!

Meer berichten