RIJSSEN - De Riessense Skrifleazers v.l.n.r. Gertjan ter Harmsel, adviseur Gerrit Kraa, Ria Dekker-Averesch, Joke Seppenwoolde, Gerrit Beunk. Arie Jansen en Gerrit Dannenberg staan niet op deze foto.
RIJSSEN - De Riessense Skrifleazers v.l.n.r. Gertjan ter Harmsel, adviseur Gerrit Kraa, Ria Dekker-Averesch, Joke Seppenwoolde, Gerrit Beunk. Arie Jansen en Gerrit Dannenberg staan niet op deze foto. (Foto: Jan Joost )

Twentse Biebel in Rijssens dialect

Als alles naar wens verloopt, zal het "Evangelie volgens Johannes" in het Rijssens de komende dialectmaand maart op geluidsdrager kunnen verschijnen. De Werkgroep Biebel in 't Riessens van het Rijssens Museum legt de laatste hand aan dit project dat al enige tijd geleden gestart is.

Rijssens Museum

RIJSSEN –De laatste hoofdstukken zijn ingelezen en van alle ruis en leesfouten ontdaan. Het bijbehorende booklet met de Twentse tekst van het Evangelie van Johannes ligt bij de opmaker. De voorgelezen hoofdstukken worden als geluidsbestand op een usb-stick gezet en zijn samen met het boekje verkrijgbaar bij het Rijssens Museum en mogelijk ook bij de Rijssense boekhandel.

Doel van het project was om een stuk hedendaags Rijssens dialect op geluidsdrager vast te leggen. "In een museum bewaren we veel waardevolle zaken en daar hoort het Rijssens dialect natuurlijk ook bij," zegt Gerrit Dannenberg van het Rijssens Museum. "De vraag is hoe je een taal als het Rijssens dialect zo goed mogelijk kunt bewaren? Karel Schönfeld heeft dat gedaan door de taal in drie woordenboeken vast te leggen. Daarnaast is er ook heel veel geschreven dialectmateriaal en ook dialect op geluidsdrager, maar altijd in kleine fragmenten: liedjes, gedichten, de conferences van Harm Agteresch. Maar we beschikken niet over één groot stuk tekst dat ook in die omvang als geluid is opgeslagen."

Daar heeft zich de museumwerkgroep Biebel in 't Riessens over gebogen. "We kwamen tot de conclusie dat we aan het inlezen in het Rijssens dialect van het Evangelie van Johannes twee grote voordelen zaten: allereerst heb je een flinke hoeveelheid Rijssens dialect compleet met alle klanken ter beschikking en daarnaast komen we tegemoet aan de veelgehoorde vraag naar een Bijbelboek in het Rijssens. Veel mensen lezen heel graag de Biebel in het Twents van Anne van der Meiden. Maar vaak hoor je dan toch: heel mooi, maar ja, het is geen Rijssens. Met dit project komen we aan die wens tegemoet."

De museumwerkgroep die de hoofdstukken heeft ingelezen bestaat uit Joke Seppenwoolde, Ria Dekker-Averesch, Arie Jansen, Gertjan ter Harmsel, Gerrit Beunk en Gerrit Dannenberg. In eerste aanzet is Gerrit Kraa betrokken geweest als adviseur. "We hebben niet gekozen voor het maken van een compleet Rijssense hertaling en dan voorlezen, maar we hebben de Biebel in het Twents van Van der Meiden als uitgangspunt genomen. Daarnaast hebben we met elkaar afspraken gemaakt over de woordkeus en dergelijke. Maar voor je echt in het Riessens aan het lezen bent, moet je een aantal afspraken met elkaar maken over hoe je sommige woorden uitspreekt. Anders krijg je straks binnen het Bijbelboek verschillende woordvarianten en dat is niet wenselijk."

De Twentse Biebel van Van der Meiden is geschreven in het Oost-Twentse dialect van Usselo waar Van der Meiden zelf opgegroeid is. De overeenkomsten tussen de Twentse streektalen zijn nog altijd groter dan de verschillen. Maar het Rijssens is een dialectvariant uit West-Twente en daarom is het ook geen wonder dat daarin nogal verschillen zitten. "Er zijn duidelijke keuzes gemaakt, maar met het eindresultaat zijn we niet ontevreden," zegt Dannenberg. "De luisteraar die straks in het booklet kan meelezen, moet dan maar beoordelen in hoeverre we in onze opzet zijn geslaagd."

Karel Schönfeld Wichers heeft het Rijssens dialect bewaard door het vast te leggen in de drie woordenboeken die hij heeft gemaakt. Maar naast de geschreven vorm moet je ook de klanken van een taal ook vastleggen. Dat kan door de de taal vast te leggen op geluidsdragers. Met dit project leggen we een groot stuk tekst vast in het Rijssens dialect van tegenwoordig.

Geluid en schrift

Het Evangelie volgens Johannes komt straks beschikbaar in geluid op usb-stick. De tekst kan worden meegelezen in de Biebel in het Twents van Anne van der Meiden. Wie belangstelling heeft kan mailen naar info@rijssensmuseum.nl onder vermelding van Johannes.

Meer berichten