Conservator Jan van de Maat (links) en meester-klokkenmaker Marco Berndes installeren het staande horloge.
Conservator Jan van de Maat (links) en meester-klokkenmaker Marco Berndes installeren het staande horloge. (Foto: Rijssens Museum )
Rijssens Museum

Van Heelcollectie nadert voltooiing

Het Van Heelproject op het Rijssens Museum nadert zijn voltooiing met de her-installatie van het grote staande horloge in de Opkamer van kasteel de Oosterhof. Meester-uurwerkmaker Marco Berndes uit Hengelo heeft antieke staande horloge onder handen gehad en alles functioneert weer volop.

Door Rijssens Museum

RIJSSEN - Het gaat om een staande klok van Gerrit ten Voorden uit Amsterdam uit de achttiende eeuw. Het is een waar kunstwerk dat uitgevoerd is met een scheepjesmechaniek dat een serie kleurige driemasters in beweging zet op een deinende zee. Daarnaast geeft het uurwerk de maanstand aan, de dag en datum, het heeft een wekkerwerk en een dubbel slagwerk. De kast is van wortelnoten.

Rijksmuseum

Door nog onduidelijke oorzaak is het binnenwerk van het uurwerk ontzet en liep het niet meer. "De klok die hoort bij de Van Heelcollectie, staat ook in de Van Heelzaal," zegt Gerrit Dannenberg van het Rijssens Museum. "We zijn het afgelopen jaar bezig geweest, in samenwerking met het Rijksmuseum Twenthe om de Van Heelcollectie in Rijssen uit te breiden en daar hoort natuurlijk ook een volop functionerende klok bij."

Kennis

Er werd contact gezocht met klokkenmaker Marco Berndes uit Hengelo, die een grote voorliefde en even grote kennis heeft van antieke uurwerken. "Hij heeft de klok onder handen genomen en weer helemaal bedrijfsklaar gemaakt. Vorige week vrijdagnamiddag is de klok weer geïnstalleerd en zaterdag konden onze vrijwilligers, op nationale vrijwilligersdag, de klok als eerste in vol bedrijf bewonderen. De klok slaat weer, geeft dag en datum als vanouds en de oud-Hollandse dwarsgetuigde schepen deinen weer over het water."

Stadsgezicht

Het merendeel van de Van Heelcollectie, ooit bijeengebracht door het echtpaar Van Heel, staat in het Rijksmuseum Twenthe in Enschede. "In overleg met hen is overeengekomen dat we de mooiste aardewerken voorwerpen in Rijssen konden exposeren. Uit de opbrengsten van Haringparty De Oosterhof konden nieuwe veiligheidsvitrines kopen.

Daarnaast hebben we van de vier mooiste schilderijen uit de collectie in samenwerking met een Engels team van Océ-Canon 3D-kopieën laten maken die niet van echt te onderscheiden zijn. De echte schilderijen zijn namelijk miljoenen waard en daarvoor kunnen we het binnenklimaat in het museum niet nauwkeurig genoeg regelen. Maar onze exemplaren zijn dúsdanig echt dat onlangs iemand tegen onze conservator zei: "Dat stadsgezicht op Kampen van kan hier helemaal niet hangen." En daar had hij natuurlijk gelijk in."

De overige oude Hollandse meesters uit de Van Heelcollectie hebben we ondergebracht in een virtuele Van Heelzaal die via de hal van het kasteel te betreden is.

"Een prachtig staaltje hedendaagse techniek van de mensen van Letink uit Enter. Hans Bloemendaal van Bloemendaal in vorm heeft alle begeleidende teksten en illustraties in de door hem ontworpen nieuwe huisstijl uitgevoerd en daar zijn we bijzonder blij mee," aldus Dannenberg. "Nu nog de informatie op de vitrines en als dat rond is, kunnen we het project afronden met een mooie kunstlezing."

Bloemendaal in vorm ontwierp de nieuwe huisstijl voor de Rijssense Musea. Alle informatie over de Van Heelcollectie, de totstandkoming van het waardevolle Delfts aardewerk en de manier waarop de uitbreiding van de Van Heelcollectie tot stand gekomen is, staat vermeld op de informatiedragers in de nieuwe huisstijl.

Van Heel in Rijssens Museum

In samenwerking met het Rijksmuseum Twenthe is in het Rijssens Museum een goede doorsnede van de Van Heelkunstcollectie te bewonderen. Het gaat om uurwerken, schilderijen, miniaturen en Delfts aardewerk.

Meer berichten