Een standbeeld voor korhoenders

HOLTEN - De Holterberg en korhoenders, ooit hoorden ze bij elkaar als Jip bij Janneke. Maar de tijd dat de vogels hier massaal voorkwamen ligt ver achter ons. Waar nu aan de voet van de Holterberg de rood-zwarten van SV Holten hun balletje trappen stond een boerderij met daaromheen akkers.

De boeren beschouwden de wilde hoenders als een plaag. Vanuit de bomen langs de akker hielden de korhoenders nauwlettend in de gaten of het koren al rijp was. Een premie stond er op het hoofd van de vogels: tien gulden voor een ingeleverde korhoen. Maar het is niet de bestrijding van de dieren geweest die de korhoenders uiteindelijk de das om heeft gedaan.
De landbouw ging over op mais. Delen van de berg veranderen in een villawijk, het toerisme met de onrust veroorzakende rustzoeker nam een enorme vlucht.

Bergafwaarts
De vogels werden steeds verder terug gedrongen naar uiteindelijk de heidevelden in het midden van de heuvel.En nadat veertig jaar geleden het hoen verdwenen was uit het nabij gelegen Wierdense Veld en de Borkeld ging het ook op de Holterberg bergafwaarts.

Gunstig
Maar de heuvel heeft een aantal eigenschappen die gunstig zijn voor deze dieren. Beschutte hellingen met uitgestrekte heidevelden en een rijke voedzame bessenvegetatie.
Vroeg in de winter lopen de berken al uit en zorgen voor voedsel voor de hoenders. Zelfs dennennaalden worden door de korren gegeten. Alleen korhoenders en hun grote broer het auerhaan kunnen dat. Geen korhoen sterft hier van de honger, niet in de zomer en ook niet in de winter.

Stikstof
Dat de kleine restpopulatie het toch op eigen kracht niet redt heeft andere oorzaken. "Help! De aarde stikt", schreef prof. Erisman een aantal jaren geleden. Door toename van het stikstof wordt de natuurlijke soortenrijkdom bedreigd. Stikstof is een onbekende maar grote veroorzaker van biodiversiteitsverlies. Door menselijke activiteiten komt er te veel van zogenaamde reactieve stikstof in de natuur.

De volwassen korhoenders hebben er geen last van, maar voor de kuikens, die de eerste weken van insecten leven, is het anders. Die insecten zijn er simpelweg niet meer genoeg zodat te weinig kleintjes overleven in die eerste kwetsbare weken. Tel daarbij inteelt en rovers als havik en vos, die af en toe vader of moeder verschalken, en de neerwaartse spiraal lijkt niet te stoppen.

Maatregelen
Toch is er hoop. Alles wordt in het werk gesteld om het leefgebied van deze vogels te verbeteren zodat deze laatste Nederlandse populatie stand kan houden.
In Scandinavië wordt de vogelsoort niet bedreigd. Vanuit daaruit worden korhoenders hiernaartoe gebracht. Of deze maatregelen daadwerkelijk voldoende zijn zal de tijd leren


Prominent
Korhoenders nemen een belangrijke plek in het dorp. Holten heeft iets met de vogels. Een vrolijk mannenkoor noemt zich "De Korhanen" en in het Natuurmuseum op de Holterberg nemen de ruigpoothoenders een prominente plek in. Zelfs de ambtsketen van burgemeester Arco Hofland bestaat uit afbeeldingen van korren. En natuurlijk is er een straat naar vernoemd.

De in 2002 overleden kunstenaar en conservator van Natuurmuseum Holterberg Kees Bos maakte schitterende bronzen van zijn geliefde vogel. In het centrum van Orvelte in de provincie Drenthe staat ook zo'n beeld. Bos maakte de beelden ook in kleine varianten, beter bekend als juweeltjes.

Gestolen
Holten moet het helaas al enige jaren zonder het beeld van Bos stellen. Dieven hebben een aantal jaren geleden voor geldelijk gewin de stoere, bronzen haan van zijn steen gehaald. De steen is nog steeds op die plek te vinden.

Nieuw model
Plannen voor een nieuwe versie van Bos' bronzen korhoender zijn er inmiddels al. Piet Bos is de zoon van Kees en heeft ondertussen een nieuw model gemaakt van het beeld. Ook is er al een plek op het oog. Het gieten van bronzen beelden blijft een kostbare aangelegenheid en momenteel is de financiering nog niet rond.

Warm hart
Iedereen die dit initiatief een warm hart toedraagt, kan een bedrag overmaken naar een rekening die speciaal hiervoor is geopend. Het rekeningnummer is NL10RABO 0317 8844 92.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden